(३ निबंध)श्रावण महिन्याचे महत्त्व मराठी निबंध | Maza avadta mahina Shravan Marathi Nibandh

(३ निबंध)श्रावण महिन्याचे महत्त्व मराठी निबंध | Maza avadta mahina Shravan Marathi Nibandh

Maza avadta mahina Shravan Marathi Nibandh : आज इथे आम्ही श्रावण महिन्याचे महत्त्व मराठी निबंध या विषयावर मराठी निबंध लिहित आहोत. श्रावण मास हा निबंध १००, २००, ३०० तसेच ४०० शब्दांत लिहिलेला आहे. हा निबंध इयत्ता पहिली ते बारावी पर्यंतच्या सर्व विद्यार्थ्यांना आवश्यक असू शकतो .

मी सादर करीत असलेला निबंध हा पुढील सर्व विषयांसाठी चालणारा असेल. म्हणजे जर तुम्हाला शाळेतून पुढीलपैकी कोणताही विषय दिल्यास तुम्ही खाली दिलेल्या निबंधाचा उपयोग करू शकतात.

माझा आवडता महिना श्रावण निबंधांचे सर्व शीर्षक ज्यांसाठी हा निबंध अनुकूल असेल

  • माझा आवडता महिना श्रावण मराठी निबंध
  • Shravan maas nibandh In Marathi
  • श्रावण महिन्याचे महत्त्व
  • ala ala shravan essay in marathi
  • श्रावण महिन्यातील निसर्गाचे वर्णन
  • श्रावण महिन्यातील निसर्गाचे वर्णन तुमच्या शब्दात करा मराठी
  • श्रावण महिन्यात निसर्गात झालेले बदल

माझा आवडता महिना श्रावण मराठी निबंध | Maza avadta mahina Shravan Marathi Nibandh

श्रावण महिना किंवा श्रावण महिना हिंदु धर्मात एक लोकप्रिय संकल्पना आहे. इंग्रजी दिनदर्शिकेनुसार, असे म्हणता येईल की मान्सून भारताच्या जवळ येण्याची ही वेळ आहे. तथापि, धार्मिक कोनातून हा वर्षाचा काळ आहे जेव्हा भगवान शिव अत्यंत आदरणीय असतात. संपूर्ण कालावधी त्याला समर्पित आहे. यामागील कारण म्हणजे प्राचीन काळातील प्रसिद्ध कथा – ‘समुद्र मंथन’ किंवा समुद्र मंथनची कथा. असे म्हटले जाते की जेव्हा समुद्र मंथन झाले तेव्हा त्यातून अनेक गोष्टी बाहेर आल्या, ज्या ‘देवता’ आणि ‘असुर’ मध्ये विभागल्या गेल्या. मात्र, जेव्हा विष बाहेर आले, तेव्हा कोणीही त्याचा ताबा घ्यायला तयार नव्हता. तेव्हाच त्रिमूर्तीचे देव भगवान शिव, जे संपूर्ण मंथनातून बाहेर आले होते, त्यांनी विष प्राशन केले.

श्रावण महिन्यात सोमवारचेही विशेष महत्त्व आहे. वार प्रवृत्तीनुसार, सोमवार हिमांशू म्हणजेच चंद्राचा दिवस देखील आहे. जरी वैशिष्ट्यपूर्ण पध्दतीने स्थूल स्वरुपात पाहिले तरी चंद्राची पूजा देखील आपोआपच भगवान शिव यांना प्राप्त होते कारण चंद्राचे निवासस्थान भुजंग भूषण भगवान शिवाचे प्रमुख देखील आहे.

देवीदेव महादेव, जो राग देहाच्या रूपात आहे, जो तपस्या, जप आणि उपासनेने प्रसन्न आहे, तो भस्मासुराला असे वरदान देऊ शकतो की तो त्याच्यासाठी घातक ठरला आहे, तो प्रसन्न होऊन कोणाला काय देऊ शकत नाही?

असुर कुलोत्तपना काही यवनाचारी म्हणताना दिसतात की जो स्वतः भिकारी आहे तो इतरांना काय देऊ शकतो? पण कदाचित त्याला किंवा तिला माहित नसेल की कोणत्याही अवताराचे आयुष्य, जर असेल तर त्याच दयाळू शिवाच्या कृपेमुळे आहे. अन्यथा, समुद्रातून निघणारी धांदल आणि देह वाहून राख होताना कधी कळत नाही, पण दयाळू शिवाने आपल्या आतड्यात ते अत्यंत ज्वलंत विष धरून संपूर्ण समाजाचे रक्षण केले. त्याच्या मांडीमध्ये अतिशय भयंकर विष घेतल्यानंतर, उग्र स्वभावाचे लोक संपूर्ण जगाचे रक्षण करण्यासाठी हिमालय पर्वत रांगेत त्यांचे निवासस्थान कैलास येथे गेले.

जर भगवान शिव संपूर्ण जगाला हलाहल विषासह एकत्रितपणे मृत्यूच्या स्वरूपात जीवन देऊ शकतात. जर तुम्ही तुमचा जीवही पणाला लावू शकत असाल तर त्यांच्यासाठी आणखी काय न भरलेले शिल्लक आहे? या विषाची थोडीशी नशासुद्धा सांसारिक प्राण्यांपर्यंत पोहोचत नाही, हे लक्षात ठेवून ते स्वतः बर्फाच्छादित शिखरावर राहतात. विषाची तीव्रता कमी करण्यासाठी, इतर आशीर्वादांसह, त्याने थंड अमृत-माईचे पाणी डोक्यावर ठेवले आहे, परंतु गंगा नदी त्याच्या उग्र प्रवाहासह.

त्या विषाची तीव्रता कमी करण्यासाठी हिमांशू, म्हणजेच अतिशय थंड प्रभावाचा चंद्र ठेवला आहे. आणि श्रावण महिन्याच्या वेळेपर्यंत, सूर्याच्या कडक किरणांनी युक्त सूर्य (वैशाख, ज्येष्ठा, आषाढ, किरण तीव्रतेने गरम असतात.) त्यांच्या मांडीमध्ये शीतलता प्रदान करण्यास सुरवात होते. भगवान सूर्य आणि शिव यांच्या ऐक्याचे खूप चांगले प्रतिनिधित्व शिव पुराणातील वायवीय संहिता मध्ये केले गेले आहे. म्हणून-

दिवाकरो महेशस्यमूर्तिर्दीप्त सुमण्डलः। 
निर्गुणो गुणसंकीर्णस्तथैव गुणकेवलः। 
अविकारात्मकष्चाद्य एकः सामान्यविक्रियः। 
असाधारणकर्मा च सृष्टिस्थितिलयक्रमात्‌। एवं त्रिधा चतुर्द्धा च विभक्तः पंचधा पुनः। 
चतुर्थावरणे षम्भोः पूजिताष्चनुगैः सह। शिवप्रियः शिवासक्तः शिवपादार्चने रतः। 
सत्कृत्य शिवयोराज्ञां स मे दिषतु मंगलम्‌।’

आला आला श्रावण आला मराठी निबंध | श्रावण महिन्यातील निसर्गाचे वर्णन

हिंदू धर्म अनेक श्रद्धा आणि विविध प्रकारच्या संकलनाचा बनलेला आहे. हिंदू धर्माच्या अनुयायांना हिंदू जीवनपद्धतीत काय आवश्यक आहे आणि काय पूर्णपणे निषिद्ध आहे याची चांगली जाणीव आहे. हेच कारण आहे की बहुतेक हिंदू कुटुंबांमध्ये नियम आणि नियमांचे काटेकोर पालन आहे.

तथापि, आधुनिक जीवनशैली आणि बाह्य चकाकीमुळे लोकांनी त्यांच्या वास्तविक मूल्यांकडे दुर्लक्ष केले आहे. उदाहरणार्थ, नवरात्रीच घ्या, क्वचितच असे कोणतेही घर आहे जेथे नवरात्री दरम्यान मांस, मद्य सेवन केले जाते. असाच काहीसा प्रकार सावनमध्येही पाहायला मिळतो.

हिंदू कुटुंबांमध्ये सावन हा अत्यंत पवित्र आणि महत्त्वाचा महिना म्हणून पाहिला जातो. सावन महिन्यात मांसाहार पूर्णपणे टाकून दिला जातो आणि शाकाहार योग्य मानला जातो यावरून त्याचे महत्त्व समजू शकते. या व्यतिरिक्त, दारू पिणे देखील प्रतिबंधित मानले जाते. पण असे काय आहे जे सावन महिना विशेष बनवते?

चैत्राच्या पाचव्या महिन्याला सावन महिना म्हणतात. या महिन्याच्या सर्व दिवसांना धार्मिक दृष्टिकोनातून खूप महत्त्व आहे. जर सखोलपणे समजून घेतले तर या महिन्याचा प्रत्येक दिवस एखाद्या सणासारखा साजरा केला जातो.

सावन हा वर्षाचा सर्वात पवित्र महिना मानला जातो. असे मानले जाते की या महिन्याचा प्रत्येक दिवस कोणत्याही देवतेची पूजा करण्यासाठी सर्वात योग्य आहे, विशेषत: भगवान शिव, माता पार्वती आणि श्री कृष्ण यांची पूजा या महिन्यात केली जाते.

असे म्हटले जाते की ज्याप्रमाणे कीटक आणि पतंग या महिन्यात आपली क्रिया वाढवतात, त्याचप्रमाणे मनुष्यानेही उपासनेत आपली क्रिया वाढवली पाहिजे. हा महिना पावसाचा आहे, ज्यामुळे पाण्याची पातळी वाढते. मुसळधार पाऊस हानी पोहोचवू शकतो, म्हणून शिव जल अर्पण करून शांत होतो.

पाण्याची पातळी सामान्य ठेवण्याची एक अनोखी प्रथा महाराष्ट्रात अस्तित्वात आहे. कोणत्याही प्रकारची हानी होऊ नये म्हणून ते सावन महिन्यात समुद्रात जाऊन नारळ अर्पण करतात. धार्मिक हिंदू दस्तऐवजांमध्ये एक आख्यायिका आहे ज्यानुसार महामंथनाच्या वेळी सोडलेले विष पिल्यानंतर भगवान शिव यांच्या शरीराचे तापमान झपाट्याने वाढू लागले.

अशा स्थितीत शरीर थंड ठेवण्यासाठी भोलेनाथने डोक्यावर चंद्र ठेवला आणि इतर देवतांनी त्याच्यावर पाण्याचा वर्षाव सुरू केला. भगवान इंद्राच्या शरीराचे तापमान कमी व्हावे, अशी इंद्रदेवांचीही इच्छा होती, म्हणून त्यांनी आपल्या तेजाने मुसळधार पाऊस पाडला. यामुळे सावन महिन्यात भरपूर पाऊस पडतो, त्यामुळे भोलेनाथ प्रसन्न होतात.

भगवान शिवचे भक्त शिवमूर्तीवर कावड घेऊन आणि गंगेचे पाणी अर्पण करून शिव प्रसन्न करण्याचा प्रयत्न करतात. याशिवाय सावन महिन्याच्या प्रत्येक सोमवारी भगवान शिव यांना जल अर्पण करणे शुभ आणि फलदायी मानले जाते.

सावन महिन्यात उपवासाचे विशेष महत्त्वही दाखवले आहे. असे मानले जाते की जर अविवाहित मुलींनी हा संपूर्ण महिना उपवास केला तर त्यांना त्यांच्या आवडीचा जीवनसाथी मिळतो. या मागे एक कथा आहे जी शिव आणि पार्वतीशी संबंधित आहे.

तिच्या पतीला तिचे वडील दक्षाकडून अपमानित झालेले पाहून सतीने आत्महत्या केली. सतीने पार्वती म्हणून पुनर्जन्म घेतला आणि शिवला स्वतःचे बनवण्यासाठी सावनच्या सर्व सोमवारी उपवास पाळला. परिणामी, तिला भगवान शिव हे तिचे पती म्हणून मिळाले.

या सर्व पौराणिक श्रद्धा आहेत, ज्या थेट धार्मिक कथांशी संबंधित आहेत. पण सावन महिन्यात मांसाहार का टाळला जातो याचे कारण धार्मिक तसेच वैज्ञानिक आहे.

खरं तर, संपूर्ण सावन महिन्यात भरपूर पाऊस पडतो, ज्यामुळे कीटक आणि कीटक सक्रिय होतात. याशिवाय या हंगामात त्यांचे प्रजननही जास्त प्रमाणात होते. त्यामुळे बाहेरचे अन्न खाणे योग्य मानले जात नाही.

ज्या वातावरणात प्राणी आणि पक्षी राहतात, तेथे स्वच्छतेची विशेष काळजी घेतली जात नाही, ज्यामुळे त्यांच्या संसर्ग होण्याची शक्यता देखील वाढते. म्हणूनच मांसाहारी अन्न निषिद्ध असल्याचे म्हटले जाते.

आयुर्वेदात असेही नमूद केले आहे की सावन महिन्यात मांसाची लागण होण्याची शक्यता खूप जास्त आहे, त्यामुळे या संपूर्ण महिन्यासाठी मांस-मासे किंवा इतर मांसाहारी पदार्थ खाण्यास मनाई असल्याचे सांगितले गेले आहे.

सावन महिन्याला प्रेम आणि प्रजननाचा महिना म्हणतात. या महिन्यात सर्व मासे आणि प्राणी, पक्ष्यांमध्ये गर्भधारणा होण्याची शक्यता आहे. कोणत्याही गर्भवती महिलेचा खून करणे हिंदु धर्मात पाप मानले जाते, म्हणून सावन महिन्यात प्राण्याला मारून त्याचे सेवन करू नये.

श्रावण महिन्यात निसर्गात झालेले बदल मराठी निबंध

हिंदू धर्मात, आठवड्याचे प्रत्येक दिवस एका विशिष्ट देवतेला किंवा देवतेला समर्पित असते – त्याचप्रमाणे सोमवारी भगवान शिव यांच्या सन्मानार्थ पूजा केली जाते. श्रवण महिना भगवान शिव यांना समर्पित आहे आणि श्रावण सोमवार किंवा सावन सोमवार व्रत या नावाने ओळखल्या जाणार्या श्रवण (सावन) दरम्यान सोमवार व्रत पाळणार्या भक्तांना त्यांच्या सर्व इच्छा पूर्ण झाल्या आहेत. 10 जुलैपासून सुरू होणारी श्रावण 2017 सात महिन्यांपर्यंत उत्तर भारतीय राज्यांकरिता पूर्णनीम कॅलेंडरची सुरूवात करेल. ते 24 जुलैपासून सुरू होते आणि 21 ऑगस्ट पर्यंत दक्षिण भारतीय राज्यांत राहतात, ते अमवस्यित कॅलेंडरचे अनुसरण करतात. अनेक भगवान शिव भक्त देखील सोल महिन्याच्या पहिल्या सोमवारपासून सोलह सोमवार व्रत किंवा सोळा सोमवारी उपवास करतात. असे म्हटले जाते की भगवान शिव सहजपणे प्रसन्न होतात. विशेषतः अविवाहित स्त्रियांना परिपूर्ण पतीसाठी उत्सुक असलेल्या श्रद्धावानांनी शिव सोमवार व्रत विधी पाळणे आवश्यक आहे.

श्रावण सोमवार व्रत किंवा श्रावण दरम्यान सोमवारचा उपवास भगवान शंकराच्या सन्मानार्थ साजरा केला जातो – विनाश आणि बदलाची देवता. हिंदू धर्मातील प्रमुख देवतांपैकी एक, त्यांना अनेक नावे आणि अवतारांनी ओळखले जाते. भक्त भगवान शिव यांची महादेव म्हणून आदियोगी शिव म्हणून पूजा करतात जे ब्रह्मा आणि विष्णूसह हिंदू त्रिमूर्तीमध्ये आहेत. असे मानले जाते की जर भगवान शिव भेदभाव करत नाही आणि पटकन शुद्ध अंतःकरणाने कोणाकडेही त्याचे आशीर्वाद मागतो. तपस्वी जीवनाचे नेतृत्व करणारे, शिव किंवा महादेव भौतिकवादाच्या वर आहेत आणि साध्या नैवेद्य आणि कर्मकांडांमुळे सहजपणे शांत होतात. येथे साध्या व्रत नियम किंवा श्रावण सोमवार व्रत विधी आहेत ज्या प्रत्येक भगवान शिव भक्ताने पवित्र उपवास करताना पाळल्या पाहिजेत.

श्रवण सोमवार व्रत किंवा सोमवारी उपवास भगवान शिव – विनाश आणि परिवर्तन देव यांच्या सन्मानार्थ ठेवले जाते. हिंदू धर्मातील प्रमुख देवतांपैकी एक, त्याला अनेक नावे आणि अवतार म्हणतात. भक्त, ब्रह्मा आणि विष्णु यांच्याबरोबर हिंदू ट्रिनिटीमध्ये रहाण्यासाठी आदियोगी शिव यांना महादेवाचे महादेव म्हणून सर्वोच्च शिव म्हणून पूजा करतात. हे सर्वसामान्यपणे मानले जाते की जर भगवान शिव भेदभाव करीत नाहीत आणि शुद्ध हृदयाने कोणालाही आशीर्वाद मिळत असतील तर त्वरित त्याची इच्छा आहे. शिव किंवा महादेव हे भौतिकवादापेक्षा श्रेष्ठ आहेत आणि सहज अर्पण व पूजेच्या विधीशी सहज आनंदित होतात. येथे सामान्य उपवास नियम आहेत किंवा श्रवण सोमवार व्रत विधान, पवित्र उपवास पाळताना प्रत्येक शिव भक्ताने अनुसरण केले पाहिजे.

Team 360Marathi.in

Other Posts,

Vaibhav Gurav

नमस्कार मित्रांनो, मी वैभव संजय गुरव. मी नाशिक शहरात राहतो. मी स्थापत्य अभियांत्रिकी मध्ये डिग्री प्राप्त केलेली आहे. शिक्षण घेत असतांनाच मला Business ideas, डिजिटल मार्केटिंग, आरोग्य, बँकिंग, finance, शेअर मार्केट या विषयांबद्दल वाचण्यात आणि अभ्यास करण्यात चांगली रुची होती. आपल्या देशात lockdown लागला तेव्हा बऱ्याच लोकांचे रोजगार गेले आणि बेरोजगारी वाढली, याच गोष्टीचा विचार करून मी माझे वरील विषयांबद्दल चे माझे ज्ञान लोकांना शेअर करायचे ठरवले, आणि हा ब्लॉग सुरु केला. आता ब्लॉग लिहिणे, माहिती पुरवून लोकांना मदत करणे, आणि त्यांचा चांगला प्रतिसाद मिळवणे हे माझे passion बनले आहे. धन्यवाद !!!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

close